BAŞKAN KAYIRAN; “ŞEHİR, DAHA DIRENÇLI, DAHA REKABETÇI BIR ÜRETIM ÜSSÜNE DÖNÜŞTÜRÜLMELİ”

Genel Başkanlığını deneyimli siyasetçi Yavuz Ağıralioğlu’nun yaptığı Anahtar Parti İl Başkanı Fatin Rüştü Kayıran, 6 Şubat 2023’te yaşadığımız Kahramanmaraş merkezli depremlerin üzerinden geçen süreye rağmen, şehir ekonomisinin hâlâ “normalleşme” çizgisine oturamadığını ifade eden Anahtar Partisi Kahramanmaraş İl Başkanı Fatih Rüştü Kayıran, üretim, ihracat, istihdam ve sosyal dokudaki hasarın kalıcılaşma riski taşıdığını vurgulayan Kayıran, depremin merkez üssü olmanın getirdiği ağır sonuçlarla; üretim tesislerinin durması, tedarik zincirlerinin kopması ve nitelikli iş gücü göçünün Kahramanmaraş’ı derinden sarstığını belirtti.

Kayıran, “Sadece betonarme yeniden inşa değil; sosyal sermayeyi onaran, üretimi teknolojik dönüşümle ayağa kaldıran bütüncül bir program şarttır” dedi.

1. RAKAMLARLA TAHRIBAT: TEKSTILDE AĞIR KAYIP, IHRACATTA TOPARLANMA YETERSIZ

İl Başkanı Kayıran, Kahramanmaraş ekonomisinin lokomotifi olan tekstil sektörünün depremden en ağır darbeyi aldığını ve bu durumun ihracat performansını aşağı çektiğini belirtti. Paylaşılan veriler şu tabloyu ortaya koymaktadır:

• 2023 yılında Kahramanmaraş, tekstil ihracatında %30,5 ile bölgedeki en yüksek pay kaybını yaşamıştır.

• 2024 verilerine göre, deprem öncesi 2022 baz yılına kıyasla ihracat kaybı hâlâ %24,5 seviyesindedir.

• 2022–2024 kıyaslamasında; hazırgiyim-konfeksiyon ihracatı %44,5, tekstil-hammaddeleri %21,5 ve halı ihracatı %17,5 daralmıştır.

• Bölge tekstil ihracatındaki pazar payı deprem öncesi %15’ten 2024’te %12,5’e gerilemiş, 2025 için ise bu rakam %16,71 seviyelerinde seyretmiştir.

Kayıran, “Bu rakamlar, ‘kısmi toparlanma’ söyleminin yetmediğini gösteriyor. Kahramanmaraş üretim gücünü ve pazar payını geri almazsa, kayıp kronikleşir” uyarısında bulundu.

2) GÖÇ, KONKORDATO BASKISI VE KIRILGAN FINANSAL YAPI

Fatin Rüştü Kayıran, depremin sadece fiziksel sermayeyi değil, finansal dengeleri ve toplumsal yapıyı da sarsarak kronik sorunlar ürettiğini vurguladı.

• Kahramanmaraş’ın nüfusu yaklaşık 1 milyon 180 binden 1 milyon 50 bin seviyelerine gerilemiştir.

• Bu göç, sanayicinin nitelikli iş gücüne erişimini belirgin biçimde zorlaştırmıştır.

• 2025 yılının ilk üç ayında sadece tekstil sektöründe yaklaşık 18 bin kişi işsiz kalmıştır; bu rakam şehirdeki toplam istihdamın %23’üne karşılık gelmektedir.

• 2025’in ilk 8 ayında Kahramanmaraş’ta konkordato alan 70 firmanın 27’si (%39) tekstil sektöründedir.

• İşletmelerin önceliği kâr maksimizasyonundan, hayatta kalma mekanizması olan likidite ve nakit yönetimine kaymıştır.

3) SOSYAL DOKUDAKI ALARM: KADIN İSTIHDAMI VE EĞITIMDEN KOPUŞ

İl Başkanı Kayıran, ekonomik toparlanmanın sosyal politikalarla birlikte yürütülmediği her senaryoda, şehrin kapasitesinin zayıflayacağını söyledi.

• Kadınların istihdamdaki payı %25 seviyesinde kalmış olup, Türkiye genelinin (%34,3) oldukça altındadır.

• Bölgedeki ortaöğretim düzeyindeki öğrenci sayısında %10’a yakın düşüş gözlenmektedir; bu durum çocuk işçiliği riskini artırmaktadır.

• Kayıran, “Eğitimden kopuş, deprem sonrası ‘sessiz kriz’dir” dedi.

ANAHTAR PARTI’NIN ÇÖZÜM ÖNERILERI

İl Başkanı Fatin Rüştü Kayıran, Kahramanmaraş’ın eski canlılığına kavuşması için şu somut önerileri paylaştı:

• Katılımcı Girişimcilik Modeli (KGM): Devletin yıkılmış işletmelere ortak olduğu, hisselerin %51’inin özel girişimcide kaldığı ve mülkiyetin tabana yayıldığı model.

• Alternatif Konut Finansmanı: Gayrimenkul Sertifikası, Afet Tahvilleri (Cat Bonds) ve Sukuk gibi araçların devreye alınması.

• Likidite Tamponu: Şirketlerin afet risklerine karşı daha yüksek nakit rezervi tutması ve etkin alacak yönetimi.

• Yeşil ve Teknolojik Dönüşüm: Avrupa Yeşil Mutabakatı’na uyumlu, katma değeri yüksek ve markalı üretime geçiş.

• Sosyal Destek Altyapısı: Kadın istihdamını artırmak için kreş ve yaşlı bakım hizmetlerinin yaygınlaştırılması.

Kayıran, sözlerini şu cümle ile tamamladı: “Kahramanmaraş’ta hedef; sadece yaraları sarmak değil, şehri daha dirençli ve daha rekabetçi bir üretim üssüne dönüştürmektir”.